Keks kojarzy się ze świętami, a keksówka bywa formą wyciąganą raz w roku. Szkoda, bo ta sama wąska, prostokątna blacha upiecze też chleb, pasztet i babkę. Wybór sprowadza się do dwóch decyzji: wymiaru i materiału.
Czym keksówka różni się od zwykłej blachy
Keksówka to wąska, prostokątna forma, przeznaczona do keksów, chlebów i pasztetów. Dzięki wydłużonemu kształtowi długie i wąskie wypieki pieką się w niej równomiernie.
Keksówki mogą być wykonane z metalu, silikonu lub szkła, a wśród metalowych są modele ze stali węglowej, trwałe i równomiernie rozprowadzające ciepło. Materiał ma większe znaczenie, niż się wydaje — o tym niżej.
Jakie wymiary keksówek są w ofercie
Najczęściej spotyka się wymiary 26 × 11 cm, czyli klasyczny keks, i 30 × 11 cm na większy wypiek. Mini keksówki, około 15 cm, służą do mniejszych porcji. Wśród keksówek i form prostokątnych w sklepie są między innymi takie modele:
| Wymiar | Wykonanie | Przeznaczenie wg opisu |
|---|---|---|
| 30 × 13 cm | blacha, forma wąska i długa | chleb, ciasto, pasztet |
| 30 × 10 cm | blacha | ciasto, chleb |
| 35 × 11,5 cm | blacha z powłoką marmurkową | keks |
| 34 × 12 cm | blacha | ciasto, pasztet, chleb, keks |
Wymiar dobiera się do przepisu, bo w za małej formie ciasto wypłynie podczas pieczenia.
Metalowa czy silikonowa?
Metalowe keksówki, z aluminium lub stali, są trwałe i dobrze rozprowadzają ciepło, co daje równomiernie upieczone ciasto. Powłoka nieprzywierająca ułatwia wyjęcie ciasta, ale wymaga ostrożności: nie używa się przy niej ostrych narzędzi, które ją porysują.
Silikonowa forma jest elastyczna i lekka, łatwo ją przechowywać i myć w zmywarce. Wytrzymuje też gwałtowne zmiany temperatury, więc nadaje się i do piekarnika, i do zamrażarki. Przy silikonie trzeba sprawdzić w opisie maksymalną temperaturę, bo nie każdy model jest odporny na wysokie temperatury. Standardowo formy silikonowe wytrzymują do 230°C.
- keks i chlebek bananowy, które pieką się długo — dobrze sprawdza się keksówka silikonowa,
- chleb i ciasto drożdżowe — metalowa, bo drożdżowe ciasta lepiej piec w metalu,
- pasztet przygotowany wcześniej i zamrożony — silikonowa.
Świąteczny keks: co zrobić wcześniej
Keks bakaliowy to ciasto, które można przygotować z wyprzedzeniem, dlatego dobrze wpisuje się w przedświąteczny plan pieczenia. Piecze się go w średniej temperaturze, aż nabierze złotego koloru.
Jeśli w planie jest kilka keksów, np. dla rodziny albo do sprzedaży w pracowni, przyda się druga forma. Zestaw dwóch prostokątnych keksówek jest w kategorii tortownice, obok blach prostokątnych 34 × 12 cm.
Co jeszcze upieczesz w keksówce
Po świętach keksówka nie musi wracać na dno szafki. Ten sam kształt sprawdza się przy wypiekach i daniach przez cały rok:
- chleb i chlebek bananowy,
- pasztet, zarówno mięsny, jak i wegetariański,
- zapiekanki obiadowe,
- sernik na zimno i inne zimne desery w formie silikonowej,
- babka piaskowa.
Przy babce warto jednak pamiętać, że klasyczny kształt daje forma z kominem. Dzięki otworowi w środku ciasto piecze się szybciej i równomierniej, dlatego formy do babki są osobną kategorią. Keksówka zastąpi formę do babki w smaku, ale nie w wyglądzie.
Jak dbać o keksówkę
Silikonowe formy myje się w zmywarce i nie trzeba ich szorować. Metalowe z powłoką lepiej myć ręcznie, bez ostrych gąbek i noży, żeby nie uszkodzić warstwy nieprzywierającej. Ceramiczne myje się wyłącznie ręcznie, bo mogą pęknąć.
Keksu nie podważa się nożem przy brzegach, bo ostrze rysuje powłokę. Przy formie z powłoką nieprzywierającą ciasto i tak wychodzi bez kłopotu.